Найбольш папулярная задача ад грамадскіх ініцыятыў у Лічбавай майстэрні звязана з сайтамі арганізацый або кампаній. Гэта можа быць стварэнее новага сайта, рамонт існуючага, выпраўлення памылак або паляпшэнне функацыянальнасці. У гэтым запісе я спынюся на досведзе стварэння задання для сайта. Сярод праграмістаў яно называецца – тэхнічнае заданне, або прасцей – ТЗ.
Умоўна разаб’ем стварэнне ТЗ на 5 крокаў:
- Высветліць мэту сайта.
- Распавесці для каго гэты сайт.
- Даследваць аналагі.
- Вызначыць структуру сайта.
- Падрыхтаваць кантэнт.
Калі ініцыятыва, якая жадае сабе добрага сайта, пройдзе ўсе 5 пунктаў, яна атрымае, акрамя харошага задання, некалькі дадатковых карысных для сябе вынікаў:
- Гэта вызначыць узаемазалежнасць паміж анлайн платформай і мэтамі арганізацыі.
- Праплануе сваю дзейнасць датычна айці-кампаненты ў сваёй арганізацыі.
Зараз пройдземся дэталёва па кожнаму кроку і вызначым пытанні, на якія неабходна адказаць для таго, каб скласці ТЗ і атрымаць зацікаўленага ў дапамозе айці-валанцёра.
Змест
Крок 1. Высветліць мэту сайта
Задача: Сфармуляваць ключавую патрэбу арганізацыі ў вэб-сайце.
Вельмі часта пры пастаноўцы мэты можа быць адначасова некалькі адказаў. Напрыклад, мы хочам, каб пра нас даведалася больш людзей, каб нам сталі больш давяраць, мы хочам больш празрыстасці, а таксама сайт дапаможа нам сабраць грошай, знайсці валанцёраў.
Гэта салянка з розных мэтаў можа быць рэалізавана на сайце. Але, чым больш дакладна вы вызначце асноўную мэту – патрэбу (а ўжо пасля залежныя), тым лепш яна будзе дасягнута з дапамогай вэб-сайта.
На гэтым кроку найбольш дыскамфортна адчуваюць сябе грамадскія арганізацыі з доўгай гісторыяй дзейнасці, дзе на сайце скапілася інфармацыя дзесяці-пятнадцаці гадовай даўніны, якая часта ўжо не актуальна. І інфармацыя бягучых праектаў. Часта знайсці гэту інфармацыю даволі складана.
Мы на кроку 4 абмяркуем структуру, але путанасць на сайце – гэта перш за ўсё з-за недакладнай фармулёўкі яго мэты.
На якія пытанні адказаць:
- Што асноўнае ў вашай дзейнасці зараз, або плануецца ў наступным годзе? Ці планавалі вы наступны год?
- Навошта вам сайт? Тут павінна быць сфармулявана цэнтральная патрэба, пажадана ў адным сказе.
- Чаму менавіта сайт? Падумайце, якія задачы выконваюць іншыя сродкі (каналы сацсетак, падпіскі і г.д.)
Крок 2. Распавесці для каго гэты сайт
Задача: скласці партрэт мэтавай аўдыторыі і вызначыць форму данясення інфармацыі.
Зараз важна прадумаць, якой аўдыторыі вы дапамагаеце, шукаеце, што ад яе хочаце. Кожная субкультура, супольнасць, клас, група ў грамадстве мае свой слэнг, паводзіны, этыку і эстэтыку. Усе гэтыя сацыяльныя чыннікі будуць уздзейнічаць на будучы сайт. Таму прапрацуйце максімальна дэтальна гэтыя бакі нашага жыцця.
Напрыклад, этыка і эстэтыка выратавальнікаў, канcультантаў, айцішнікаў, зялёных актывістаў мае свае адрозненні, выражаныя ў дамінуючых каштоўнасцях, мове, знешнім выглядзе, паводзінах.
На якія пытанні адказаць:
- З якой часткай грамадства вы працуеце? Апішыце яе дэмаграфічныя характарыстыкі.
- Апішыце асаблівасці вашых груп. Мова, культурныя адметнасці, слэнг і інш.
- Дзе ваша аўдыторыя знаходзіцца: ходзіць, працуе, адпачывае і інш?
Крок 3. Даследваць аналагі
Задача: вызначыць камунікацыйную стратэгію на вашым сайце.
Тут важна палазаць па ўжо існуючым сайтам і знайсці, што вам найбольш спадабалася. Таксама гэта могуць быць сайты як вашай тэматыкі, так і зусім адрозныя, але набольш важна, як мага дэтальней апісаць тое, што вам прыцыпова патрэбна для дзейнасці. Усё ў чым вы сумняецеся, можна абмеркаваць у вашай камандзе, калі не будзе агульнага бачання, лепей выключаць.
Чым лягчэй ваша інфраструктура – тым лягчэй яе падтрымліваць.
Асабліва паглядзіце, як арганізацыі архівуюць састарэлы кантэнт, якія прылады выкарыстоўваюць для сувязі са сваёй аўдыторыяй, а таксама забяспечваюць навігацыю і пошук па сайту.
На якія пытанні адказаць:
- Якія самыя неабходныя кампаненты павінны быць на сайце? Чаму?
- Дзе на іншых сайтах знаходзіцца тое, што на погляд вашай арганізацыі, найбольш адпавядае яе задачам?
- Як вырашаюць падобныя задачы падобныя да вашай арганізацыі? Чаму менавіта так?
- Чым унікальная ваша арганізацыя?
Крок 4. Вызначыць структуру і функцыянал
Задача: апісаць знешні выгляд і магчымасці сайта.
Гэта самы вялікі і важны пункт. Пасля яго праходжання вам стане лягчэй =)… Пагружаемся!
Структура разумеецца ў шырокім сэнсе і ўключае:
- Верхнюю структуру сайта – гэта спіс старонак сайта, яшчэ вядомы як – мапа сайта.
- Структуру кожнай старонкі (як арганізуецца і што змяшчаецца на кожнай старонцы сайта)
Гэты пункт варта рэалізаваць:
Па-першае, стварыць спіс усіх старонак,
Па-другое, намаляваць усе старонкі. Існуе шматлікая колькасць сэрвісаў, дзе можна намаляваць схемы сайтаў, але мы ў Лічбавай майстэрні рэкамендуем аловак і паперу. Таму што гэта даступная для ўсіх прылада і па эфекту часта не саступае прафесійным праграмам.
Які функцыянал павінен размяшчацца на старонках?
Напрыклад, гэта можа быць
- бачны функцыянал – пошук, модуль ахвяравання, падпіска, форма адваротнай сувязі, інрактыўная карта, фільтры табліц з базы дадзеных і іншыя.
- нябачны функцыянал. Гэта модулі-боты для поста ў сацыяльных сетках, падключэнне аналітыкі, магчымасцяў SEO і інш.
Для апісання функцыянала варта простым тэкстам напісаць, што можа рабіць карыстальнік і як сайт апрацоўвае яго запыты. Адзін абзац – адна функцыя. Складаныя функцыі пры апісанні разбівайце на крокі.
На якія пытанні варта адказаць:
- Што ў напісанай структуры дублюецца, можа заблытаць наведвальніка або страціла актуальнасць?
- Ці не перагружае старонку функцыянал? Напрыклад, можа быць побач некалькі кнопак заклікаючых да дзеяння (ахвяравання, стаць валанцёрам), або зашмат палёў уводу, якія таксама расфакусуюць.
- Ці не заблытвае мапа сайта асноўную мэту сайта? Напрыклад,“Пра нас” знаходзіцца вельмі нязручна для дасягнення.
Крок 5. Падрыхтаваць кантэнт
Задача: Апісаць дзейнасць арганізацыі даступнай для мэтавай аўдыторыі мовай, а таксама падрыхтаваць медыя (фота, відэа, аўдыё), якое будзе размешчана на сайце.
Апошні, але не менш значны пункт, да якога ў шмат якіх ініцыятыў, асабліва пачынаючых, не хапае часу і сіл. Але гэта зрабіць не складана:
- Згодна структуры сайта (Крок 4) напішыце тэксты. Папрасіце іх вычытаць, бо можа быць шмат памылковай арфаграфіі.
- Падбярыце фота. Абавязкова знайдзіце ў лепшай якасці або сфоткайце самастойна.
- Пазычаючы чужы кантэнт (фота, відэа, тэксты), пытайце дазволы або бярыце рэалізаваны пад свабоднымі ліцэнзіямі.
Вельмі часта для ініцыятыў, у якіх няма тэхнічнага досведу, добра пачаць з кантэнта. Гэта дзеянне дае глебу для далейшага структуравання. Але ў большасці выпадках пісаць кантэнт варта пасля таго, як вы расклалі мапу сайта (Крок 4) і вызначыліся з шаблонамі.
Вядома, што чакаць пакуль сайт скончаць і вы дададзіце кантэнт, няварта. Часта ён праяўляе новы функцыянал. Напрыклад, “мы хочам, каб нашы лепшыя практыкі не займалі шмат месца, а былі, як слайдэр”.
Абнаўленне зместа
Не менш важны пункт – гэта абнаўленне кантэнта. Гэта значыць, калі ў вас ёсць такія блокі сайта як навіны, блог, афішы, вам варта дакладна разумець, як часта яны будуць абнаўлецца. Напрыклад, 2 разы на месяц, або 1 раз на тыдзень.
Рэгулярнасць дае шанец рубрыцы развівацца. Знаёма дзесяткі сайтаў грамадскіх арганізацый, дзе дададзена 2-3 запісы ў навіны, якія перасталі абнаўляцца паўтары гады назад. Гэта не садзейнічае аўтарытэтнасці арганізацыі. Магчыма ў такім выпадку варта пераглядзець працу з навінамі і сродкамі іх распаўсюду.
На якія пытанні варта адказаць:
- Ці ўсё, што вы хацелі, апісана ў кантэнце?
- Штосці ёсць у мапе сайта, на што ў вас няма кантэнта? Ці ёсць нешта, што вы напісалі, але няма у мапе сайта адпаведнай старонкі?
- Ці ёсць у камандзе чалавек, супольнасці – добраахвотнікі, якія ўжо рэгулярна пішуць кантэнт для сайта, вашых паблікаў?
Што далей?
Далей не спадзявайцеся на дапамогу Лічбавай майстэрні, а самастойна капіруйце сабе дакумент-шаблон і пачынайце пісаць заданне для свайго сайта. Сумняецеся ў сілах?
Для яшчэ большай упэўненасці таксама можаце азнаёміцца з тым, як некаторыя зусім нетэхнарскія ініцыятывы робяць свае тэхнічныя заданні:
За справу!
PS
У наступных матэрыялах апішам, як стварыць добрае заданне графічнага дызайна сайта і сэканоміць абодвум бакам сілы і час.
